معلولان به رغم معلوليت و محدويت‌ها در برابر سختي‌هاي استوار ايستادگي مي‌كنند و در اين مسير آرزو دارند كه بتوانند روزي در شهري بدون مانع، در خانه‌اي امن و با شغلي مناسب زندگي كنند. 

 12 آذر برابر با "سوم دسامبر " روزي است كه از سوي سازمان ملل متحدد به عنوان روز جهاني معلولان نامگذاري شده و اعلام اين روز از سوي مجمع عمومي سازمان ملل، به معناي جلب توجه دولت‌ها و جامعه جهاني به پديده معلوليت و ابعاد مشكلات انسان‌هاي داراي معلوليت است.

در يك تعريف كلي، معلوليت به ناتواني در انجام تمام يا قسمتي از فعاليت‌هاي عادي زندگي فردي يا اجتماعي به دليل وجود نقص مادر زادي يا اكتسابي در قواي جسماني يا رواني اطلاق مي‌شود، طبق تعريف سازمان جهاني بهداشت، معلوليت ايجاد اختلال در روابط بين فرد و محيط دانسته شده است.

از ديدگاه سازمان جهاني بهداشت، معلولان بزرگترين اقليت جهان محسوب مي‌شوند زيرا به طور متوسط 10 درصد افراد هر جامعه‌اي را معلولان تشكيل مي‌دهند ضمن اينكه اكثر معلولان جهان با مشكلات فيزيكي، فرهنگي و اجتماعي بسياري روبرو هستند.

براساس تحقيقات انجام شده موانع اجتماعي، معلولان را از استفاده از تسهيلات شهري و رفاهي محروم مي‌سازد و نگرش غير كارشناسانه اجتماعي نيز معلولان را تاحد زيادي از زندگي عادي و روابط متعارف اجتماعي، دور مي‌كند.

البته به علت عدم تساوي در برخورداري زنان و مردان معلول از مراقبت‌هاي بهداشتي، آموزش‌هاي شغلي و ساير خدمات اجتماعي، پيامدهاي معلوليت براي زنان به گونه‌اي شديدتر بروز مي‌كند و به طور كلي معلولان چه زن و چه مرد به دليل موانع ظاهري يا اجتماعي با محدوديت‌هايي در زندگي مواجه مي‌شوند كه بدون حمايت ديگران قادر به مقابله با آنها نيستند.

بنا بر آمار سازمان جهاني بهداشت هم اكنون بيش از 600 ميليون نفر از ساكنان كره زمين، به دلايل مختلف جسمي، رواني و اجتماعي دچار ناتواني و معلوليت هستند كه 80 درصد از اين افراد در كشورهاي جهان سوم زندگي مي‌كنند.

* معلوليت‌ها به 4 گروه حركتي، ذهني، نابينايان و ناشنوايان تقسيم مي‌شوند

براساس تحقيقات صورت گرفته، كارشناسان انواع معلوليت‌ها را به چهارگروه شامل معلولان جسمي و حركتي، ذهني، نابينايان و ناشنوايان تقسيم مي‌كنند و شايعترين علل بروز معلوليت را عدم واكسيناسيون به موقع كودكان، بالابودن شمار خانواده هاي فقير و پرجمعيت كه از مسكن مناسب و شرايط زندگي بهداشتي برخوردار نيستند، بالا بودن شمار بي‌سوادان به خصوص در جوامع در حال توسعه كه آگاهي اندكي از معيارهاي بهداشتي و آموزشي در زمينه معلوليت دارند را عنوان مي‌كنند.

ضمن اينكه گرسنگي، بيماري‌هاي واگيردار و دگرگوني در ساختار جمعيت، حوادث مرتبط با صنعت، كشاورزي و حمل و نقل، آلودگي محيط زيست، فشارهاي عصبي و ساير مسائل رواني - اجتماعي موجود در روند تبديل شدن ساختار جامعه از سنتي به نوين، مصرف دارو بدون تجويز پزشك، بهره‌گيري نادرست از امكانات درماني و استفاده نامشروع و غيرقانوني از داروهاي مخدر يا محرك، معالجه نادرست افراد آسيب ديده، شهرنشيني و رشد بي رويه جمعيت از ديگر عوامل بروز معلوليت در كشور است.

* يك سوم از معلولان جهان را كودكان تشكيل مي‌دهند

براساس آمارهاي جهاني، يك سوم معلولان جهان را كودكان تشكيل مي‌دهند و آمارها حاكي از آن است كه از هر 10 كودكي كه در جهان متولد مي‌شود، يك معلول به دنيا مي‌آيد و يا بعد از تولد، به دليل حوادث گوناگون، معلول مي‌شود چرا كه بسياري از معلوليت‌ها ناشي از سوء تغذيه، فقر، عدم مراقبت‌هاي بهداشتي - آموزشي و ديگر عواملي است كه از پيامدهاي توسعه نيافتگي جوامع است.

براساس تخمين بانك جهاني 20 درصد از فقيرترين افراد جهان، معلول هستند؛ بررسي هاي انجام شده نشان مي‌دهد كه مشكلات معلولان بيش از آنكه جنبه پزشكي داشته باشد، جنبه اجتماعي و فرهنگي دارد.

به گزارش «توانا» همزمان با فرارسيدن روزجهاني معلولان، خبرگزاري فارس مصاحبه‌هاي را با برخي از معلولان انجام داده است كه اكثر آنها از مشكلاتي چون مسكن، اشتغال و عدم مناسب سازي شهرها گلايه دارند.

* آرزو دارم روزي در شهر بدون مانع زندگي كنم

زهرا محمدي، معلول 45 ساله‌اي كه از سن 6 سالگي به دليل تب بالا دچار معلوليت شده است در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس«توانا» اظهار مي‌دارد: معلولان هر كدام داراي مشكلات خاصي بوده و هر يك داراي محدويت‌هاي هستند اما به طور كلي عدم مناسب سازي معابر شهري مهمترين مشكل اين قشر است.

وي با بيان اينكه هزينه‌هاي نگهداري معلولان براي خانواده‌ها بسيار بالاست، مي‌افزايد: سازمان بهزيستي در پرداخت برخي از هزينه‌هاي توانبخشي معلوليت تبعيض قائل مي‌شود و اين امر مشكلات زيادي براي خانواده‌ها به وجود مي‌آورد.

* بيمه‌هاي اجتماعي، حمايتي از معلولان نمي‌كنند

آقاي عليخاني كه فرزندش 17 سال دارد و داراي عقب افتادگي ذهني است با اشاره به سنگ اندازي‌هاي شهرداري در خصوص ايجاد يك بالا بر در منزلش مي‌گويد: چندين بار به شهرداري مراجعه كردم و درخواست اين موضوع را دادم اما هر بار مسئولان شهرداري با برخورد بد مرا بدرقه كردند.

وي اظهار مي‌دارد: هم اكنون وضع معابر براي معلولان مطلوب نيست و اين قشر نمي‌تواند مانند تمامي افراد جامعه از خدمات شهري بهره ببرد.

*بيكاري منجر به ترك زنم شد

جعفر 27 ساله يكي ديگر از معلولان كه به علت سقوط از ارتفاع در سن 21 سالگي معلول شده بود در گفت و گو با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس«توانا» بيان مي‌كند: قبل از معلول شدم مسافركشي مي‌كردم ولي بعد از اين اتفاق خانه نشين شدم و حتي اوايل معلوليتم مي‌خواستم خودكشي كنم.

وي مي‌افزايد: بعد از معلوليتم هزينه‌هاي زيادي را بابت درمان و عمل جراحي دادم و در اين فاصله به علت نداشتن شغل، همسرم مرا ترك كرد و طلاق گرفت.

اين فرد معلول اظهار مي‌دارد: درست است كه سازمان بهزيستي در اين مدت كارهاي خوبي در زمينه اشتغال انجام داده است اما كافي نيست چرا كه تعداد افراد معلول بيكار بسيار زياد است.

* ايجاد اشتغال و مسكن از برنامه‌هاي بهزيستي است

احمد اسفندياري، سرپرست سازمان بهزيستي ‌در گفت‌و با خبرنگار اجتماعي باشگاه خبري فارس «توانا» با توجه به ‌سهم 3 درصد استخدام افراد معلول در مراكز و دستگاه‌هاي دولتي، تمام نهادهاي دولتي موظف به پيروي از اين قانون هستند، اظهار مي‌دارد: طرح اشتغال و خودكفايي براي 10 درصد از معلولان به صورت سالانه در دستور كار ما قرار دارد تا بدين وسيله آنان را از چرخه مددجويي خارج و وارد عرصه كار و تلاش كنيم.

اسفندياري مي‌افزايد: سازمان بهزيستي به دنبال احقاق حقوق معلولان است و در هر شرايطي، پيگير مسائل آموزشي و شغلي آنان است.

سرپرست سازمان بهزيستي كشور با اشاره به نهضت تأمين مسكن در دولت دهم بيان مي‌دارد: با اين اقدام تا پايان دولت دهم 100 هزار واحد مسكوني احداث و در اختيار معلولان قرار مي گيرد كه با اين حركت تمامي معلولان صاحب مسكن مي‌شوند.
منبع: فارس

سوم دسامبر، 12 آذر ديگري فرا رسيد؛ روز جهاني افراد داراي معلوليت. تخصيص اين روز از سوي سازمان ملل متحد و در امتداد تحولات ساختاري آن سازمان روي داد. تحولاتي كه در مرحله نخست آن، تمركز سازمان ملل متحد به عنوان جايگزين جامعه ملل قبل از جنگ دوم جهاني اين بزرگترين سازمان بين­المللي برآن بود تا صلح را به عنوان فلسفه وجودي خويش در جهان تامين كند...(ادامه مطلب را کلیک کنید)

 انتظار مي­رود مسئولان برنامه­ريز و تصميم­گير در سازمان بهزيستي از يكسو و وزراتخانه­هاي كارآفرين كشور از جمله وزارت كار و امور اجتماعي (حامي اشتغال و ارائه دهنده آموزش­هاي فني و حرفه­اي)، وزارت اقتصاد و دارايي ( سياستگذار امور بانكي و مالياتي)، وزارت تعاون ، وزارت صنايع و معادن و... براي تبديل افراد معلول از مددجو به سرمايه اجتماعي فعال و مولد برنامه­ريزي­هاي لازم را صورت دهند.

  سهيل معيني

  رئيس هيأت مديره انجمن باور